Tai nghe chống ồn chủ động và chống ồn bị động, tưởng không khác mà khác không tưởng, vài điều cần biết trước khi mua

 tai_nghe_bluetooth

Tại sao cần chống ồn cho tai nghe?

Vào một ngày nọ, khi bạn đang “stay home” và “work from home” thì anh hàng xóm nhà bên kéo một chiếc loa kẹo kéo với công suất 1000W, trổ tài karaoke góp vui khắp xóm “..Ta sẽ thăm từng người, sẽ đi thăm từng đường, sẽ vô thăm từng nhà…”. Và bạn không tài nào nghỉ ngơi, làm việc hay học được.

Hoặc khi bạn thưởng thức âm nhạc, ngoài chất lượng của màng loa thì một trong những yếu tố làm ảnh hưởng nhiều nhất đến chất lượng âm thanh chính là tiếng ồn bên ngoài lọt vào tai bạn. Nhiều loại tạp âm từ môi trường xung quanh có thể can thiệp hoặc thậm chí chặn nhạc phát ra từ tai nghe của chúng ta. 

Khi đeo tai nghe nhét tai (earbud), chẳng hạn như chiếc Apple Airpod 2 để nghe nhạc trên đường, trên xe buýt… Chắc chắn người dùng sẽ không thể tập trung vào bản nhạc được bởi tiếng còi xe, tiếng nói chuyện sẽ lọt vào tai người đeo, lấn hết âm thanh phát ra từ tai nghe. 

airpod2

Để tạm thời khắc phục vấn đề này, chúng ta thường có xu hướng tăng âm lượng lên để át lại tiếng ồn, điều này có vẻ hiệu quả nhưng lại buộc tai người phải chịu đựng hai nguồn âm lớn cùng một lúc. Đây là cách nghe nhạc không khoa học, và có thể ảnh hưởng lớn đến thính lực của chúng ta sau này. Và người ngồi cạnh có thể nghe được chúng ta nghe những gì.

Để có thể nghe nhạc trong môi trường nhiều tạp âm, các nhà sản xuất đã cho ra đời rất nhiều kiểu tai nghe chống ồn. Tôi giới thiệu đến các bạn hai dòng tai nghe chống ồn chủ động Active Noise Cancelling (ANC) và chống ồn thụ động Passive Noise Cancelling (PNC). 

Trong đó chống ồn chủ động đang được Apple, Sony, Bose hay Sennheiser… đang dùng trên một số dòng tai nghe chống ồn cao cấp của hãng, chắc chắn là công nghệ chống ồn hiện đại và hiệu quả hơn so với PNC.

1. Chống ồn thụ động là gì?

Chống ồn thụ động chủ yếu dựa vào thiết kế tự nhiên để cản âm thanh. Tai nghe khử tiếng ồn thụ động không có chứa các thiết bị điện tử khử nhiễu âm. Thay vào đó, chúng giúp giảm tiếng một cách thụ động bằng việc che phủ kín tai để ngăn chặn tiếng ồn bên ngoài.

qc35ii

Hầu hết các tai nghe chống ồn thụ động chủ yếu chỉ sử dụng những thiết kế phù hợp với cấu trúc bên trong tai tạo thành một tấm khiên chắn âm thanh, để giúp chặn tiếng ồn xung quanh và do đó, cho phép tăng độ trung thực của âm thanh mong muốn với mức âm lượng thấp hơn. 

Về cơ bản cách âm thụ động (Passive noise isolating) thực chất là khái niệm rất quen thuộc. Các tai nghe được thiết kế phần vỏ bọc càng kín thì có khả năng cách âm càng cao. Bên cạnh đó, các vật liệu như mút bọt biển, da thuộc… ở phần đệm tai cũng hỗ trợ khả năng cách âm. Tai nghe cách âm thụ động có thể gây cảm giác bí khi sử dụng, đồng thời cũng gây tác động ít nhiều tới chất lượng âm thanh.

2. Thế nào là chống ồn chủ động?

Bất kỳ tai nghe nào về mặt vật lý đều có khả năng giảm tiếng ồn thụ động. Các vật liệu của tai nghe tự chặn một số sóng âm thanh. Giảm tiếng ồn khoảng 15 đến 20 decibel (dB) tùy thuộc vào chất liệu, loại tai nghe.

Vẫn ví dụ trên, với giọng ca vàng của anh hàng xóm nằm trong khoảng 75 đến 80 dB, các mô hình tai nghe chống ồn thụ động chỉ có thể giảm được khoảng 20dB tiếng ồn, 55-60dB còn lại vẫn là quá nhiều và sẽ phá hỏng không gian làm việc ở nhà của bạn.

airpodpro

Do đó những chiếc tai nghe thông thường luôn có một số hạn chế nghiêm trọng ở những tình huống nhất định, và đây là lúc tai nghe khử tiếng ồn chủ động có thể tạo ra sự khác biệt lớn.

Chống ồn chủ động (Active Noise Cancelling – ANC) là một công nghệ hiện đại được phát triển bởi hãng âm thanh Bose trong những năm cuối thế kỉ 20. Nguyên lý hoạt động của ANC cũng không quá phức tạp. Những chiếc headphone sở hữu công nghệ này sẽ được trang bị mic để nhận diện được luồng âm thanh từ môi trường bên ngoài, sau đó, một bộ phận trên tai nghe sẽ chủ động tạo ra những sóng âm ngược pha với những âm thanh mic thu được. 

Hai hỗn hợp sóng âm này gặp nhau, và vì chúng dao động ngược hướng nhau, nên sẽ triệt tiêu lẫn nhau. Kết quả là người dùng sẽ không còn nghe thấy những tạp âm từ môi trường bên ngoài nữa. Như vậy, người đeo có thể thoải mái thưởng thức bản nhạc yêu thích khi đi trên phố hay ở chỗ đông người mà không nghe thấy bất cứ tiếng ồn nào đáng kể từ bên ngoài tai nghe.

acn

Tuy nhiên đây vẫn chưa phải là một công nghệ hoàn hảo. Khi tính năng chống ồn chủ động được kích hoạt, chiếc tai nghe sẽ tạo một áp lực nhẹ lên màng nhĩ của người đeo, cảm giác tương tự như khi ta ngồi trên máy bay vừa cất cánh. Bạn không cần quá lo lắng về vấn đề trên, do áp lực này không quá mạnh nên không gây đau tai như hiện tượng xảy ra trên máy bay. 

Cùng với đó, khi hệ thống ANC hoạt động, bạn có thể sẽ nghe được tiếng xì nhỏ trên nền bản nhạc, với những người dùng phổ thông thì đây không phải là một vấn đề lớn, nhưng đối với những audiophile khó tính, đó là một điểm trừ không hề nhỏ. Cuối cùng, chống ồn chủ động sẽ không cản được hoàn toàn 100% tiếng ồn từ môi trường, vì vậy người nghe vẫn có thể nhận thức được những gì đang diễn ra xung quanh. 

Trong khi tai nghe khử tiếng ồn làm khá tốt trong việc phân biệt giữa âm thanh mà người dùng muốn nghe và tiếng ồn nền mà người đó muốn loại bỏ, một số người lại cho rằng họ đồng ý hy sinh một chút chất lượng âm thanh để đổi lại được sự yên tĩnh nhân tạo này.

Tôi không biết đây là ưu hay khuyết điểm. Có một lần tôi đeo tai nghe thưởng thức nhạc, nằm nghỉ trưa tại công ty. Vì chống ồn quá tốt nên chuông báo cháy phát lên, tôi không hề hay biết và ngủ ngon lành, mở mắt chỉ còn mình tôi.

Vậy tai nghe chống ồn chủ động gồm những bộ phận nào? Hoạt động ra sao?

Structure-of-active-noise

Mic – Tai nghe khử tiếng ồn có mic để thu nhận những tạp âm xung quanh (chẳng hạn như tiếng còi xe, đám đông, máy móc…).

Mạch khử nhiễu: Các thiết bị điện tử bên trong chiếc tai nghe sẽ tạo ra một làn sóng khử nhiễu có dao động hoàn toàn trái ngược với tiếng ồn xung quanh được ghi lại bởi mic. 

Sóng này hoạt động như một công cụ xóa nhiễu, nó loại bỏ các âm thanh không mong muốn xung quanh bạn mà không làm giảm âm thanh chính phát ra từ driver của tai nghe.

Nguồn: Pin sạc hoặc AA

3. Ưu và khuyết điểm giữa chống ồn chủ động và chống ồn thụ động?

Chống ồn thụ động chỉ đơn giản là sử dụng tip tai nghe in-ear hoặc earpad trên headphone để cản một phần tiếng ồn từ bên ngoài. Ý tưởng ở đây là tạo ra một rào cản vật lý giữa tai bạn và âm thanh từ bên ngoài. Nguyên lý hoạt động cũng giống như khi bạn bịt tai để tránh ồn vậy.

Còn chống ồn chủ động là hệ thống điện tử có khả năng tự xác định và triệt tiêu nguồn âm. Đương nhiên ANC là công nghệ cao cấp và phức tạp hơn, vì vậy các tai nghe sở hữu tính năng này đều có giá thành cao hơn headphone thường.

Tai nghe khử tiếng ồn chủ động cần pin. Chúng cũng có chất lượng âm thanh khá tốt. Gần như không có điểm trừ nào quá đáng kể.

Chống ồn bị động

Có những ưu điểm về giá so với chống ồn chủ động, không dùng pin, có thể giảm được tiếng ồn xung quanh ở mức độ nào đó và nhẹ hơn tai nghe chống ồn chủ động cùng loại.

Còn nhược điểm, không giảm được tiếng ồn nhiều so với tai nghe chống ồn chủ động. Có thể không thoải mái trong khi sử dụng. Khi các tai nghe này chặn tiếng ồn bằng cách ấn vào hoặc đặt lên tai bạn, chúng có thể gây cảm giác không thoải mái khi đeo trong một khoảng thời gian dài.

Chống ồn chủ động

Điều quan trọng nhất của một chiếc tai nghe là chất lượng âm thanh tốt, sự riêng tư và cách âm tốt. Tai nghe chống ồn chủ động làm tốt việc đó, giúp giảm tiếng ồn xung quanh một cách hiệu quả. Cho phép bạn nghe nhạc với âm lượng thấp hơn. Có thể tốt cho thính giác của bạn bằng cách giảm tiếng ồn lớn vọng vào trong tai. Người ngồi cạnh không nghe được bạn đang nghe gì.

Còn nhược điểm, đầu tiên là cảm thấy bị ép như khi máy bay đi lên hay hạ cánh.

Hầu hết đều mô tả cảm giác đeo tai nghe ANC là có gì đó đè nén lên tai, giống như áp suất khí quyển thay đổi khi họ đang bay. Áp suất khí quyển hiểu đơn giản là lực đè trải dài trên bề mặt. Gravity (thường được biết đến là lực hấp dẫn) của Trái đất liên tục kéo bầu khí quyển xuống, do vậy mật độ không khí ở các vùng thấp sẽ dày đặc hơn các cao điểm. 

active-noise-cancelling-headphones-wireless

Việc đeo tai nghe ANC đã triệt tiêu đi các âm thanh tần số thấp, dẫn đến bộ não bị nhầm lẫn. Não chúng ta thực ra không hề tiếp nhận bất kỳ tín hiệu đau đớn nào gửi về, nhưng nó cứ mô phỏng các cảm giác đó và hành xử như thể bạn đang phải chịu áp suất chênh lệch. Cảm giác đau đớn bị đè nén ‘giả tạo’ này sẽ biến mất khi bạn tháo tai nghe ANC ra, vì não bộ cho rằng mọi chuyện đã trở về bình thường.

Ngoài ra, giá thành khá đắt đỏ. Yêu cầu pin để hoạt động. Đôi khi khá là bất tiện, mặc dù hầu hết các tai nghe chống ồn chủ động đều có pin sạc và thời lượng pin là khá tốt.

Sự khác biệt lớn về chất lượng. Chất lượng “chống ồn” của các tai nghe ảnh hưởng bởi giá thành và thương hiệu. 

Cho chất lượng âm thanh không tốt bằng tai nghe truyền thống cùng giá tiền.

Tạm kết

Bỏ qua những yếu tố về giá tiền, tôi sẽ chọn tai nghe có chức năng chống ồn chủ động. Bởi vì tai nghe khử tiếng ồn chủ động thực sự rất hữu ích trong cuộc sống hiện đại nhộn nhịp ngày nay.

Tôi thậm chí có thể sử dụng tai nghe khử ồn để thư giãn, tạo không gian yên tĩnh để đọc sách hay làm việc ở những nơi công cộng chứ không chỉ là nghe nhạc.

Hơn hết, cảm giác đau đớn, áp lực sinh ra khi đeo tai nghe chống ồn chủ động là không có thực, bộ não tạo ra nó chỉ vì bị nhầm lẫn, nhưng đau thì vẫn là đau. Bạn không cần phải cố ép mình nếu như những chiếc tai nghe chống ồn chủ động sinh ra không phải dành cho bạn và ngân sách không cho phép.

Tham khảo: Quantrimang, Điện Máy Xanh, Vnreview, Techradar, Bose…

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s